درب رادیاتور، قطعه ای کوچک اما مهم و کاربردی

d1.jpg

درب رادیاتور

 

آشنایی با درب فشار (فشار درب) رادیاتور

درب رادیاتور با وجود کوچک بودن دارای یک طراحی بسیار کاربردی است و به عملکرد سیستم خنک­ کننده­ی موتور کمک می­ کند. انتظار می­رود شما با خواندن این مقاله در مورد نحوه­ ی عملکرد سیستم خنک ­کننده خودرو اطلاعات بیشتری کسب کنید. امروز ما به تعریف، عملکردها، اجزاء، اساس کاری، علائم بد و همچنین مزایا و معایب درب فشار رادیاتور خواهیم پرداخت.

اغلب رانندگان از عملکرد درب فشار رادیاتور خودروی خود غافلند، اما یک مکانیک متخصص به مزایای آن واقف است. خوب، جدا از ایفای نقش این درب به ­عنوان پوششی که از بیرون ­ریزی رادیاتور جلوگیری می ­کند، این جزء دارای وظایف دیگری نیز هست که در زیر توضیح داده شده­ اند.

 

درب فشار رادیاتور چیست؟

d2.jpg

درب رادیاتور

درپوش فشار رادیاتور یک وسیله ­ی مکانیکی کوچک است که به کنترل فشار مایع خنک­ کننده­ی داغ در رادیاتور کمک می­کند. رادیاتور مخزنی است که مایع خنک­ کننده­ی داغ را پیش از بازگشت به موتور جهت خنک شدن حمل می­ کند.

درب کانتینرها به ­عنوان پوششی عمل می­ کند که مایع را در داخل آن­ها نگه می ­دارد، اما کار به همین ­جا ختم نمی­ شود. با افزایش دمای مایع خنک­ کننده، در نهایت این مایع شروع به جوشیدن می­ کند و بعد از مدتی به بخار تبدیل می­ شود. نقطه ­ی­ جوش مایع خنک ­کننده حدود 212 درجه­ ی فارنهایت معادل با 100 درجه­ ی سانتیگراد است که وقتی تحت­ فشار قرار می­ گیرد رو به افزایش می­ گذارد. در واقع، این درب رادیاتور است که نقطه­ ی ­جوش مایع خنک­ کننده را حدود 45 فارنهایت معادل با 7.2 درجه­ ی سانتیگراد افزایش می­­­­ دهد.

 

عملکرد درب­ های فشار رادیاتور

d3.jpg

درب رادیاتور

در زیر عملکرد درب­ه ای رادیاتور در موتورهای خودرو شرح داده شده است:

درب فشار رادیاتور فشار سیستم را روی PSI 16 نگه می‌دارد که از جوشیدن مایع خنک‌کننده حتی در زمانی که به ­طور قابل­ توجهی داغ می‌شود، جلوگیری می‌کند. از آن­جا که مایع با گرم­تر شدن منبسط می­ شود، درب فشار به مایع خنک­ کننده اجازه می ­دهد تا در هنگام انبساط به مخزن زمینی (Reservoir Tank) هدایت شود. این امر برای حفظ میزان مناسب مایع خنک­ کننده در رادیاتور در هنگام انبساط صورت می­ پذیرد.

درب فشار رادیاتور از به دام افتادن هوا در سیستم خنک­ کننده جلوگیری می­ کند. هوای سیستم باعث خنک­شدگی ضعیف و خوردگی اجزای سیستم خنک­ کننده می ­شود. مایع خنک ­کننده در مخزن خارجی به عقب کشیده می­ شود تا جایی برای هوا باقی نگذارد.

درب فشار سهم مهمی در عملکرد صحیح موتور دارد. از این­رو، باید به ­صورت دوره ­ای بازرسی شود و در صورت خرابی، جایگزینی مناسب برای آن در نظر گرفته شود. اطمینان حاصل کنید که از نسبت 50 به 50 (50/50) آب و ضد­یخ استفاده کرده ­اید. درب فشار رادیاتور از یک ورقه­ فلز قلع در بالا و بخش­های کاربردی دیگری چون فنر، شیر، یک میله ­ی نازک و لاستیک­ های تخت تشکیل شده است. همه­ ی این­ اجزاء در قسمت «اساس کاری درب رادیاتور» درب توضیح داده شده ­اند.

 

شمای کامل درب فشار

d4.jpg

درب رادیاتور

اساس کاری درب رادیاتور

d5.jpg

درب رادیاتور

درک عملکرد درب­ های فشار رادیاتور بسیار آسان است زیرا آن ­ها نقطه­ ی­ جوش مایع خنک­ کننده را افزایش می ­دهند. این کار به همان روشی انجام می­ شود که زودپز دمای جوش آب را افزایش می ­دهد. این دستگاه در واقع یک شیر تخلیه­ ی فشار است که در خودرو بر روی PSI 15 تنظیم شده است. نقطه­ ی­ جوش آب با وارد آمدن فشار به آب افزایش می­ یابد.

سیال در سیستم خنک­ کننده با گرم شدن منبسط و باعث افزایش فشار می­ شود. درب در کل سیستم خنک­ کننده تنها جایی­ست که این فشار می­ تواند از آن خارج شود. فنر روی درب حداکثر فشار را در سیستم خنک­ کننده تعیین می ­کند. وقتی که فشار به PSI 15 می­رسد، شیر باز می­ شود و مایع خنک ­کننده ­ی داغ از طریق یک شیلنگ باریک به مخزن سرریز وارد شود.

در ایجاد این خونریزی خنک­ کننده، هوا جایی ندارد. به­ محض خنک شدن رادیاتور، خلئی در سیستم ایجاد می‌شود که باعث کشش یک شیر اطمینان (ایمنی) فنر دار دیگر و مکش آب از پایین مخزن سرریز به ­سمت عقب می ­گردد تا با این کار، جایگزین آبی شود که قبلاً در آن ذخیره بود.

 

نگاهی کلی به اهداف و مصارف درب رادیاتور

d6.jpg

درب رادیاتور

  1. درب رادیاتور، سیستم خنک­ کننده را تحت­ فشار قرار می­ دهد تا سطح تحملش را با افزایش نقطه­ ی­ جوش بالا ببرد. به ازای هر پوند فشار موجود در یک سیستم خنک­ کننده­ی بسته، نقطه­ ی­ جوش به­ میزان سه درجه افزایش می ­یابد. در سطح دریا، آب در دمای 212 درجه­ی فارنهایت معادل به 100 درجه­ ی سانتیگراد به­ جوش می­ آید. با افزودن 16 پوند معادل با 5.44311 کیلوگرم فشار به سیستم، نقطه­ ی­ جوش تا 260 درجه افزایش پیدا می­ کند. در واقع، درب مانع آسیب حاصل از به­ جوش افتادن مایع خنک ­کننده است.

d7.jpg

درب رادیاتور

  1. هنگامی که مایع خنک­ کننده گرم می­ شود، منبسط شده و حجم آن افزایش می­ یابد و فشار بیشتری بر سیستم خنک­ کننده وارد می ­آورد. هنگامی که سیستم خنک­ کننده به فشار نامی (فشاری که از طرف سازنده­ی سیستم برای آن سیستم توصیه شده است) درب­ ها می ­رسد، فنر فشاری فشرده می­ شود و به مایع خنک ­کننده اجازه می­ دهد تا به­ داخل مخزن زمینی جریان یابد. این فرآیند امکان انبساط مایع خنک­ کننده را تا مادامی که سیستم خنک ­کننده در فشار کاری مناسب قرار دارد، فراهم می­ کند.

d8.jpg

درب رادیاتور

  1. همچنین، درب رادیاتور دارای یک شیر خلأ (vacuum valve) است که امکان جریان یافتن خنک­کننده از مخزن زمینی به رادیاتور را در حین خنک شدن فرآهم می ­کند. هنگامی که دمای مایع خنک­ کننده کاهش می­ یابد، مایع خنک­ کننده منقبض شده و ایجاد خلأ می ­کند. در این زمان، شیر خلأ باز می ­شود و مایع خنک­ کننده از مخزن زمینی به ­داخل رادیاتور کشیده و آن را به سطحی مناسب می ­رساند.

d9.jpg

درب رادیاتور

  1. درب رادیاتور، سیستم خنک­ کننده را آب­بندی می­ کند تا از ورود هوا به سیستم جلوگیری ­کند. هوا دشمن شماره­ ی یک تمام سیستم های خنک­ کننده است. شما نمی­توانید یک دمای عملیاتی مناسب را با وجود هوا در سیستم خنک­ کننده حفظ کنید. هوا در سیستم باعث گرم شدن بیش از حد آن می ­شود.

d10.jpg

درب رادیاتور

درب رادیاتور کم­ هزینه ­ترین قطعه در سیستم خنک­ کننده محسوب می ­شود که بیش از دیگر اجزاء مورد غفلت و بی­ توجهی قرار می ­گیرد. اگر با هر یک از مسائلی که تاکنون در مورد آن­ها صحبت کردیم، مواجه شدید، اولین کاری که باید انجام دهید تهیه ­ی یک درب جدید است. همچنین، هر زمان که رادیاتور را تعویض می کنید باید به فکر یک درب جدید باشید.

 

نحوه­ ی تست درب رادیاتور

d11.jpg

تست درب رادیاتور در دو مرحله آسان انجام­ پذیر است که عبارتند از:

  1. درب فشار را در زمان خنک بودن سیستم و خاموش بودن موتور بردارید. مهر و موم­ ها باید از نظر آسیب بررسی شوند زیرا چرخه­ ی گرما می ­تواند باعث شود تا آن ­ها (مهر و موم ­ها) لاستیک را سفت کنند. مهر و موم­های آسیب­ دیده منبع رایج نشتی هستند و یکی از دلایل تعویض آن­ها هم همین است. شکستگی شیر بازیابی نیز یکی دیگر از آسیب ­های رایجی ­ست که باید هنگام آزمایش درب رادیاتور بررسی و فنر زنگ­ زده تعویض شود.
  2. دستگاه باید در آداپتور درب رادیاتور ارائه ­شده به همراه مجموعه ­ی تستر نصب شود. آداپتور در هر دو انتها مانند گردن پرکننده­ ی رادیاتور است. درب باید در یک انتهای آداپتور قرار گیرد و انتهای دیگر نیز به دستگاه فشار­سنج متصل گردد.

 

نتیجه­ گیری

دلیل انتشار این مقاله آشنایی علاقه­ مندان، کاربران و مکانیک ­های تازه ­کار با ماهیت این دستگاه و اهمیت دادن بیشتر حرفه ­ای­ ها به این قطعه ی مورد غفلت واقع ­شده است زیرا این وسیله تنها زمانی مورد توجه قرار می­ گیرد که سیستم خنک­ کننده­ به ­موجب گرمای بیش از حد دچار مشکل شود و به عیب­ یابی نیاز پیدا کند. امید است با مطالعه­ ی این مقاله علاوه ­بر افزودن به اطلاعات شما درباره­ ی کلیات این وسیله، نحوه­ ی عملکرد و ساختار آن را نیز بهتر درک کرده باشید.

 

محصولات مرتبط به این مقاله:

XU7 - درب رادیاتور بهینه

TU3 درب منبع انبساط آب رادیاتور

 

شاید این مقالات برایتان جالب باشد:

گردگیر پلوس و اهمیت آن در خودرو

وایر شمع چیست و چه نقشی در خودرو دارد؟

دسته موتور: نحوه عملکرد، علائم و مشکلات و تعویض آن

علت ایجاد لایه چربی و کثیفی بر روی شیشه خودرو چیست؟

چه زمانی باید روغن‌های ترمز، هیدرولیک و گیربکس را تعویض کنیم؟

آیا نور آفتاب می‌تواند به خودرو آسیب برساند؟